Evrim Teorisi Nedir ? Darwin’den Önce Teoriyi Ortaya Atan Kimdi ?
19 Ağu, 2019 15:34 tarihinde eklendi

Evrim Teorisi Nedir ? Darwin’den Önce Teoriyi Ortaya Atan Kimdi ?

Evrim Teorisi Nedir ? Darwin’den Önce Teoriyi Ortaya Atan Kimdi ?
Evrim Teorisi Nedir ? Darwin'den Önce Teoriyi Ortaya Atan Kimdi ?
Evrim Teorisi Nedir ? Darwin’den Önce Teoriyi Ortaya Atan Kimdi ?

Evrim Teorisi Nedir ? Darwin’den Önce Teoriyi Ortaya Atan Kimdi ?

Gün geçmesin ki evrim teorisi ile ilgili olarak yeni tartışmalar ortaya çıkmasın. Charles Robert Darwin, 73 yıllık yaşamı boyunca birçok bilimsel çalışmaya imza atsa da adını “Evrim Teorisi” ile duyurdu. Peki evrim teorisi nedir ? Evrim teorisi bizzat Charles Robert Darwin’in fikri midir ? Yoksa insanlık “Evrim Teorisi” ile ilgili olarak daha önce çalışmalar yapmış mıydı ? Darwin’den yaklaşık 10 asır önce bu fikri ortaya atan Basralı El Cahiz ve islam filozoflarından Nasîrüddin Tûsî’nin evrim teorisi ile ilgili olarak fikirleri neydi ? Bu makalemizde evrim teorisi’nden evrim

ağacına kadar birçok bilimsel araştırmaya da konu olmuş bilimsel nicelikleri anlatacağız.

Evrim Teorisi ve Basralı El Cahiz

Charles Robert Darwin’den yaklaşık 1000 yıl önce bugünkü bilinen adıyla Basra bölgesinde yaşamış olan islam filozoflarından El Cahiz, “Hayvanlar Kitabı” adlı eserinde, 350 farklı hayvan türünü bir ansiklopedi şekliyle hazırlamış ve biyolojik geçişler hakkında detaylı bilgiler vermiştir. Öyle ki; kitabının bir kısmında El Cahiz kalıtsal değişiklikler hakkında şu bilgileri dile getirmiştir.

“Çevre faktörleri canlıların hayatta kalabilmesi için yeni özellikler geliştirmesinde, dolayısıyla onların yeni türlere dönüşmesinde rol oynar. Hayatta kalmayı ve üremeyi başaran hayvanlar başarılı özelliklerini yavrularına geçirirler.”

El Cahiz’in fikirlerine göre canlı türleri yaşamsal döngülerini devam ettirebilmek adına yiyecek bulma, başka hayvanlara yem olmama ve üreme adına rekabet etmeye zorunda kalmışlar ve bu durum her nesilde onları biraz daha değişime zorlamakta idi. Evrim teorisine ışık tutan bu fikirler her ne kadar yüzyıllar arasında yeni fikirleri doğursa da yüzyıllar içerisinde yaşamış birçok bilim insanı genel itibariyle ortak bir noktada buluşmaktadır. Ayrıca Darwin’in arapça bilmemesi de El Cahiz ya da Nasirüddin Tûsî’nin fikirlerini bilme olasılığını ya da onlardan etkilenme olasılığını da azaltmaktadır.

Evrim Teorisi ve Nasîrüddin Tûsî

Moğol istilalarının başladığı dönemlerde yaşayan Nasîrüddin Tûsî, İslam dünyasında ilk bilimsel çalışmaları yapan bilim insanlarından olarak da kabul edilmektedir. Nasîrüddin Tûsî, İbn-i Sina’nın öğrencisidir. Ondan öğrendikleri ile bilimsel çalışmalar yapmış ve öğrenciler yetiştirmiştir. Nitekim birçok bilim adamıyla aynı kaderi de yaşayan Tûsî, Abbasiler tarafından belirli şartlara uymadığı ve siyaseten yaptığı muhalefet yüzünden hapsedilmiştir. Moğol istilası sırasında büyük Moğol komutanlarından Hûlagü Han’ın adamları tarafından kurtarılmış ve bilimsel çalışmalarına bundan sonraki süreçte Moğol devletinin güvencesi altında devam etmiştir. Nasîrüddin Tûsi, Charles Robert Darwin’den önce “Evrim Teorisi”ni ortaya atan bilinen ilk bilim insanı olarak da tarihe geçmiştir.

Nasîrüddin Tûsî’nin ortaya attığı teoride yer alan bilgilere göre evren birbirine eşit elementlerden oluşmuş ve zamanla bunlar farklı alanlarda evrilerek daha hızlı ve farklı yönlerde gelişmeye başlamıştır. Gelişimini hızlı bir biçimde sağlayan bu elementler önce minerallere sonra bitkilere ve sonra hayvanlara dönüşmüştür. Binlerce yıllık evrim sonucunda hayvanlar ise insan şeklini almaya başlamışlardır. Tûsî’nin fikirleri dönemin bilim insanları tarafından reddedilse de Tûsî, biyolojik evrimde kalıtsal değişkenliğin mümkün olduğu konusunda ısrarcı olmuştur. Ona göre yaşam içerisinde mikro organizmalar dahi çevreye uyum sağlayabilmek adına yeni özellikler geliştirme kabiliyetine sahiptir. Tûsî’nin bilimsel çalışmalarına kaynak oluşturan araştırmalarında 3 farklı yaşamdan bahsedilir. Bunlar ; bitki, hayvan ve insan… Evrimsel sürecin tüm aşamalarını kitaplarında detayları ile anlatmaktadır.

Evrim Teorisi ve Charles Robert Darwin
Evrim Teorisi ve Charles Robert Darwin

Evrim Teorisi ve Charles Robert Darwin

Darwin, “Evrim Teorisi” adlı çalışmasıyla dünyada en çok bilinen ve belki de eleştirilen bilim insanları arasında gelmektedir. Peki Darwin yaptığı bu çalışma ile ilgili olarak bize ne tür bilgiler vermişti ?

Darwin aslında “Evrim Teorisi”ni açıkladığı, 1859 Türlerin Kökeni ve 1871 yılında çıkarttığı İnsanın Türeyişi kitabında evrim ile alakalı olarak yaptığı bilimsel araştırmalar sonucu denk geldiği benzerliklerden bahsederek, yaşayan tüm canlıların tek bir prototipten üretildiği konusuna değiniyor ve tüm canlıların kimyasal kompozisyonları, hücresel yapıları ve üreme durumlarındaki benzerliğe vurgu yapıyor. Darwin’in bahsettiği ve bizim kulaktan duyma olarak çarpıttığımız maymundan gelme hikayesinin aslı ise şöyle : Darwin’e göre maymunlar yüzyıllar geçtikçe insan olmuyordu. Maymunlarla insanların arasında ebeveyn evlat ilişkisi yoktu. Daha objektif bir bakış açısıyla yorumlayacak olursak, aralarında kuzen ilişkisi gibi bir yapı vardı diyebiliriz.

Darwin’in ateist olması konusuyla ilgili olarak ise yanlış bilinen bir konuya kendisi şöyle cevap veriyor. “Ben bir ateist değilim. Tanrıyı baştan başa kabul de edemem, red de edemem. Benim inancıma daha çok agnostik (şüpheci) diyebilirsiniz. Zira bilim insanı olmak kuşku duymayı ve net cevaplar almayı gerektirir.”

Evrim Ağacı Nedir ?

Evrim ağacı ya da bilimsel adıyla Filogenetik ağaç. Bu ağaç bilimsel anlamda canlılar arasındaki evrimsel ilişkileri ortaya koymayı amaçlamıştır. Özellikle filogenetik sınıflandırmalar yapılırken, organizma gruplarının her birinin yani taksonların birbirinden ayırt edilebilmesi için filogenetik ağaçlar kullanılmaktadır. Dolayısıyla bu ağaçların dallarının her biri türlerin ortak atalarını ifade etmektedir. Evrim süreci binlerce yıllara ayrılmış bir ağaç dallanması gibi düşünülebilir. Canlılar genetik olarak zaman içerisinde farklı türlere yani dallara ayrılabilirler. Yeni dallardan küçük dallar oluşabilir. Ya da soyları tükenebilir. Evrim ağacı sayesinde canlılar üzerinde yaşanan değişimler tarihsel sıralamalara göre daha kolay incelenebilir. Evrim ağacı çalışmalarında filogenetik ağaç vazgeçilmez bir analiz yöntemidir.

Kaynak 1 : https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-47414410

Kaynak 2 : https://onedio.com/haber/charles-darwin-ve-evrim-teorisi-hakkinda-yanlis-bildiklerinizi-ogrenince-cok-sasiracaksiniz-767021

Bir Cevap Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Doldurulması zorunlu alanlar işaretlendi *